Bu bölümde adı geçen ilaçlar sadece bilgi amaçlıdır, hekiminiz reçete ettiği takdirde kullanabilirsiniz.
Multipl Skleroz’da tedaviler genel olarak üçe ayrılır:
1. Atak Tedavisi
MS atakları hissedilir hissedilmez vakit kaybetmeden uzman bir doktora görünmek atak tedavisinin ilk adımıdır. Herhangi bir koruyucu tedavi altında atak geçiren hastaların doktorlarına başvurana kadar mevcut tedavilerine aynı şekilde devam etmeleri önerilir.
Atak tedavilerinde uygulanan tedaviler ikiye ayrılır:
2. Koruyucu Tedaviler
Koruyucu tedaviler, hastalığın ilerlemesini yavaşlatmak ve/veya durdurmak prensibi ile çalışır. Koruyucu tedaviler olarak adlandırılan bu tedaviler ile yanlış çalışan bağışıklık sistemi üzerinde kontrol sağlanır.
Türkiye’de Multipl Skleroz tedavisinde kullanılan koruyucu tedaviler:
| Etken Madde | Orjinal İlaç / Tedavi İsmi | Türkiye’deki Muadiller | Kullanım Şekli |
|---|---|---|---|
| Glatiramer asetat | Copaxone* | – Glatro | Deri altına uygulanan iğne |
| İnterferon beta-1a (İM) | Avonex | Kas içine uygulanan iğne | |
| İnterferon beta-1a (SC) | Rebif | Deri altına uygulanan iğne | |
| Peginterferon beta-1a | Plegridy | Deri altına uygulanan iğne | |
| Dimetil Fumerat | Tecfidera | – Difurat – Lidwina – Pharon – Tecdimex – Tenipra | Ağızdan (hap) |
| Teriflunomid | Aubagio | – Avoran – Bauda – Teflimes – Terigio – Theiramid | Ağızdan (hap) |
| Kladribin | Mavenclad | Ağızdan (hap) | |
| Fingolimod | Gilenya | – Findel – Fingolitu – Fingomes – Fingya – Finimod – Fondos – Gilomid – Gledis – İmodya – Judexa – Vintor | Ağızdan (hap) |
| Natalizumab | Tysabri | Serum yolu | |
| Okrelizumab | Ocrevus | Serum yolu | |
| Alemtuzumab | Lemtrada | Serum yolu | |
| aHSCT (Kök Hücre Tedavisi) | Kemoterapi uygulanarak yapılan kök hücre tedavisi |
* Copaxone ilacını ithal eden firmanın aldığı karar doğrultusunda, 01.01.2026 tarihi itibarıyla Copaxone Türkiye’de temin edilememektedir. Bu tedaviyi kullanan kişilerin, doktorlarıyla görüşerek ilaç değişikliği ya da yeni bir tedavi planı oluşturması gerekmektedir.
Diğer tedaviler:
Aşağıda yer alan tedaviler, yurt dışında MS tedavisinde kullanılan ancak Türkiye’de henüz ruhsatlandırılmamış, kullanım onayı tamamlanmamış veya SGK geri ödeme kapsamına alınmamış ilaçlardır.
| Etken Madde | İlaç | Türkiye’de Kullanımı | Kullanim Şekli |
|---|---|---|---|
| Diroksimel Fumarat | Vumerity | Yok | Ağızdan (hap) |
| Ofatumumab | Kesimpta | İlaç çalışması kapsamında. Jemvy adı altında geri ödeme kapsamına alınması beklenmekte. | Deri altına uygulanan iğne |
| Okrelizumab | Ocrevus Zunovo | Yok | Deri altına uygulanan iğne (hastanede) |
| Ozanimod | Zeposia | Faz çalışmaları dahilinde. | Ağızdan (hap) |
| Ponesimod | Ponvory | Faz çalışmaları dahilinde. Aktif çalışma yok. | Ağızdan (hap) |
| Siponimod | Mayzent | Faz çalışmaları dahilinde. | Ağızdan (hap) |
| Ublituximab | Briumvi | Yok | Serum yolu |
3. Semptom yönetimi
MS seyri sırasında hastaların yaşayabileceği yakınmalar farklılık gösterebilir. Bu yakınmalara bağlı olarak hekiminiz size uygun tedavi yöntemleri sunabilir. Hastaların yaşayabileceği yakınmalar özetle:
- Hafıza sorunları (Hafıza başta olmak üzere; duygu, düşünme, motivasyon ve dil yeteneklerde bozulma)
- Depresyon
- Yorgunluk
- Dengesizlik
- Yürüyüş bozukluğu
- Spastisite (Kasların şiddetli derecede kasılı kalması, gevşeyememesi hali)
- El ve ayaklarda titreme
- Nöbetler
- İşeme ve bağırsak işlev bozukluğu
- Cinsel işlev bozukluğu