D vitamininin standart MS tedavilerine ek olarak 1 yıldan uzun süre kullanılması, atak riskinde azalma ve engellilik skorlarında iyileşme ile ilişkilendirildi. Bulgular, toplam 2.254 MS'li bireyi kapsayan 32 randomize kontrollü çalışmanın ağ meta-analizinden geldi.
Aynı analizde, kısa süreli kullanımda yani 1 yıl veya daha kısa sürede belirgin fayda görülmedi. Araştırmacılar, D vitamininin tek başına değil, çoğu çalışmada hastalık modifiye edici tedavilere ek olarak değerlendirildiğini vurguladı.
Çalışmanın bulguları
Tüm çalışmalar birlikte değerlendirildiğinde, 1 yıldan uzun süreli D vitamini kullanımı plaseboya kıyasla atak riskinde yüzde 20 azalma ile bağlantılı bulundu. Engellilik skorlarında da küçük ama istatistiksel olarak anlamlı bir iyileşme görüldü; bu, belirtilerin daha hafif olması anlamına geliyor.
Uzun süreli kullanım ayrıca aktif inflamasyonlu lezyon (iltihap aktivitesi gösteren beyin veya omurilik lezyonu) riskinde yüzde 49 azalma ve toplam lezyon hacminde düşüş ile ilişkilendirildi. Buna karşılık yıllık atak oranı açısından gruplar arasında anlamlı fark saptanmadı.
Araştırmacılar dozları düşük, orta ve yüksek olarak sınıflandırdı: düşük doz günde 1.000 IU'nun altı, orta doz 1.000-4.000 IU/gün, yüksek doz ise 4.000 IU/günün üzeriydi. Bir yıldan uzun izlemde, engellilik skorları ve atak riski açısından en güçlü ilişki yüksek doz ve uzun süreli kullanımda görüldü. Atak oranı açısından en elverişli sonuçlar ise orta doz ve uzun süreli kullanımda izlendi.
Güvenlik ve belirsizlikler
Analize göre D vitamini kullanımı ciddi yan etki riskini artırmadı. Ciddi yan etkiler arasında ölüm, hastaneye yatış, gebelik komplikasyonları ve böbrek taşı gibi durumlar yer aldı.
Bununla birlikte kanıtın gücü her sonuç için aynı değildi. GRADE değerlendirmesine göre kısa dönem sonuçlarda kanıt düzeyi düşük, uzun dönem atak ve engellilik sonuçlarında orta düzeydi. Farklı doz stratejilerini karşılaştıran analizlerde ise kanıt düzeyi çok düşük olarak değerlendirildi. Bu nedenle hangi dozun kim için en uygun olduğu henüz kesinleşmiş değil.
MS'li birey için anlamı
Bu bulgular, D vitamininin bazı MS'li bireylerde standart tedaviye ek destek sağlayabileceğini düşündürüyor; ancak her MS'li birey için otomatik olarak yüksek doz kullanım anlamına gelmiyor. D vitamini düzeyi, böbrek taşı öyküsü, kullanılan DMT ve diğer sağlık durumları karar verirken önemli olabilir.
Pratik açıdan en önemli nokta şu: Kısa süreli veya gelişigüzel kullanım yerine, hekim gözetiminde uygun doz ve sürenin belirlenmesi daha anlamlı görünüyor. Araştırmacılar da farklı dozların etkinliği ve güvenliğini netleştirmek için daha büyük randomize çalışmalar gerektiğini belirtiyor.
Kaynaklar
Sıradaki yazı
