Aspirin ve asetaminofen gibi yaygın ateş düşürücü ilaçlar, MS’li bireylerde yorgunluk, ısı hassasiyeti ve egzersiz kapasitesi üzerinde yarar sağlayabilir. Bulgular, yayımlanmış çalışmaların bir araya getirildiği sistematik derleme ve meta-analizden geldi.
Neurological Sciences’ta yayımlanan çalışma, bu ilaçların özellikle egzersiz sırasında vücut ısısındaki artışı azaltıp azaltmadığını ve yorgunluğu hafifletip hafifletmediğini inceledi. Araştırmacılar, bunun kapsamlı MS bakımında ek bir seçenek olabileceğini, ancak daha güçlü klinik çalışmalara ihtiyaç olduğunu belirtti.
Çalışmada ne incelendi?
Türkiye, Mısır ve Suudi Arabistan’daki araştırmacılar, aspirin ve asetaminofenin plasebo ya da MS’e bağlı yorgunluğu azaltmak için kullanılan diğer ilaçlarla karşılaştırıldığı yayımlanmış çalışmaları taradı. Analize toplam 300’den fazla katılımcıyı içeren yedi çalışma dahil edildi.
MS’te yorgunluk sık görülüyor ve egzersiz yararlı olabilse de, birçok MS’li birey ısı hassasiyeti yaşıyor. Bu durumda vücut ısısı yükseldiğinde belirtiler geçici olarak kötüleşebiliyor. Bu nedenle araştırmacılar üç ana sonuca baktı: egzersiz kapasitesi, vücut ısısının düzenlenmesi ve yorgunluk düzeyi.
Bulgular ne gösterdi?
Egzersiz kapasitesi iki çalışmada TTE (tükenmeye kadar geçen süre) ile ölçüldü. Bir çalışmada aspirin, plaseboya kıyasla TTE’yi yaklaşık %3 artırdı; yarar, kendisini ısıya hassas olarak tanımlayan katılımcılarda daha belirgindi. Daha yeni bir çalışmada ise ne aspirin ne de asetaminofen TTE’de anlamlı artış sağladı; buna karşın asetaminofen, aspirinle karşılaştırıldığında anlamlı derecede daha uzun egzersiz süresiyle ilişkiliydi.
Egzersiz sonrası vücut ısısı açısından bir çalışma, aspirin kullanan ısıya hassas katılımcılarda sıcaklık artışının %56 azaldığını gösterdi, ancak bu fark istatistiksel olarak anlamlı değildi. Başka bir çalışma ise hem aspirin hem de asetaminofen ile egzersiz sonrası sıcaklık artışının plaseboya göre anlamlı biçimde daha düşük olduğunu, en büyük yararın aspirinde görüldüğünü bildirdi.
Yorgunluk sonuçları daha karışıktı. Dört çalışma FSS (Fatigue Severity Scale; yorgunluk şiddeti ölçeği) kullandı. Birinde, sık kullanılan bir yorgunluk ilacı olan amantadine’e aspirin eklenmesi, amantadine tek başına kullanıma göre daha fazla yarar sağladı. Başka bir çalışmada aspirin ve amantadine benzer iyileşme gösterdi. Plaseboyla karşılaştırılan iki çalışmadan biri aspirin lehine sonuç verdi, diğeri ise anlamlı fark bulmadı.
Üç çalışmanın MFIS (Modified Fatigue Impact Scale; yorgunluğun günlük yaşama etkisini ölçen ölçek) verileri birlikte analiz edildi. Tedavi sonrası aspirin ile plasebo arasında toplam skor farkı anlamlı değildi. Ancak aspirin kullanan grupta yaklaşık 6 puanlık istatistiksel olarak anlamlı düşüş görüldü; bu da daha az şiddetli yorgunluğa işaret etti.
MS'li birey için anlamı
Bu sonuçlar, aspirin ve asetaminofenin DMT yerine geçen tedaviler olmadığını, ancak bazı MS’li bireylerde yorgunluk ve ısı hassasiyetine karşı ek destek sağlayabileceklerini düşündürüyor. Özellikle egzersiz sırasında çabuk ısınan kişilerde yarar görülebilir, fakat etki her çalışmada aynı düzeyde değildi.
Güvenlik verilerine göre aspirin genel olarak iyi tolere edildi; bulantı, mide rahatsızlığı, baş dönmesi ve baş ağrısı gibi yan etkiler çoğunlukla hafif ve geçiciydi. Yine de aspirin ya da asetaminofen düzenli kullanılacaksa, mide sorunları, karaciğer sağlığı, başka ilaçlarla etkileşim ve kişisel riskler nedeniyle bunu nöroloji ekibiyle konuşmak önemli.
Kaynaklar
Sıradaki yazı
