İran’da yapılan bir vaka-kontrol çalışması, ergenlik döneminde daha sağlıklı beslenmenin 50 yaşından sonra ortaya çıkan MS ile daha düşük olasılıkta ilişkili olabileceğini gösterdi. En dikkat çekici bulgu, ergenlikte yüksek süt ürünü tüketen kişilerde geç başlangıçlı MS olasılığının daha düşük görünmesiydi.
Araştırmacılar, süt ürünlerinin yanı sıra deniz ürünleri, kuruyemiş, meyve ve sebze tüketiminin de daha düşük riskle bağlantılı olduğunu bildirdi. Bulgular, BMC Neurology’de yayımlanan çalışmada yer aldı.
Çalışmanın bulguları
Araştırma ekibi, Tahran Tıp Bilimleri Üniversitesi öncülüğünde, İran Ulusal MS Kayıt Sistemi’nden 83 geç başlangıçlı MS’li bireyin verilerini inceledi. Karşılaştırma için, nörolojik hastalık öyküsü olmayan, yaş ve cinsiyet açısından benzer 207 yetişkin kontrol grubu olarak değerlendirildi.
Katılımcılardan 13-19 yaş arasındaki beslenme alışkanlıklarını hatırlayarak bir besin sıklığı anketi doldurmaları istendi. Süt ürünleri, et, sebze, meyve, soslar ve yağlar ile fast food tüketimi düşük, orta veya yüksek olarak sınıflandırıldı.
Sonuçlara göre, ergenlikte en yüksek düzeyde süt ürünü tüketenlerde geç başlangıçlı MS gelişme olasılığı, daha düşük tüketenlere kıyasla yüzde 79’a kadar daha düşüktü. Deniz ürünleri, kuruyemiş, meyve ve sebzeyi daha fazla tüketmek de daha düşük olasılıkla ilişkili bulundu. Araştırmacılar, “Bu bulgular, sağlıklı beslenme örüntülerinin MS’ten korunmada yararlı etkileri olabileceğini düşündürdü” değerlendirmesini yaptı.
Geç başlangıçlı MS nedir?
Geç başlangıçlı MS, tanının genellikle 50 yaşından sonra konduğu durumları ifade ediyor ve tüm MS olgularının yüzde 10’undan azını oluşturuyor. Araştırmacılar, bu grubun daha olumsuz seyir ve engellilikte daha hızlı artışla ilişkili olabildiğini belirtti.
Ekip, bulguların Akdeniz tipi beslenmenin temel özellikleriyle uyumlu olduğunu vurguladı. Bu beslenme yaklaşımı; tahıllar, baklagiller, kuruyemişler, meyve ve sebzeler gibi bitkisel gıdaları öne çıkarırken balık, deniz ürünleri ve süt ürünlerine de yer veriyor.
MS'li birey için anlamı
Bu çalışma, beslenme ile MS riski arasında bir ilişki gösteriyor; ancak neden-sonuç kanıtlamıyor. Ayrıca katılımcılar gençlik yıllarındaki beslenmelerini yıllar sonra hatırlayarak bildirdiği için hatırlama yanlılığı (geçmişi tam doğru anımsayamama) olasılığı var. Araştırmacılar, sonraki yıllardaki beslenme alışkanlıklarının da izlenmemiş olmasını bir başka sınırlılık olarak belirtti.
MS’li bireyler ve aileleri için pratik mesaj, tek bir besinin koruyucu olduğunun söylenemeyeceği; genel olarak dengeli ve sağlıklı beslenmenin önemli olduğudur. Özellikle ailesinde MS öyküsü olan veya risk faktörleri nedeniyle kaygı duyan kişiler için, ergenlikten itibaren sürdürülen sağlıklı beslenme uzun vadeli genel sağlık açısından da anlamlı olabilir.
